مشاور ISO 9001

گروه مشاورین مدیریت رایاگستر، آماده ارائه مشاوره به منظور پیاده سازی و استقرار استاندارد ISO 9001 برای شما دوستان گرامی می باشد:

 

 

استقرار سیستم مدیریت کیفیت بر اساس الزامات ایزو به طور خلاصه در مراحل کاری زیر صورت می پذیرد:

 قدم اول: توجیه مدیران سازمان نسبت به مراحل استقرار این الزامات و هچنین نقش تعهد مدیریت در مراحل استقرار تا اخذ نتیجه

 قدم دوم: برنامه ریزی منابع مورد نیاز برای استقرار الزامات

 قدم سوم: طرحریزی و نیازسنجی مستندات لازم در استقرار الزامات و نیز کاستی های الزامات محیطی، تجهیزات و ارزیابی ریسک

 قدم چهارم: تدوین مستندات نیازسنجی شده

 قدم پنجم: اجرای مستندات و برنامه های تحقق الزامات

 قدم:ششم: ممیزی داخلی

 قدم هفتم: درخواست ممیزی از ارگان های واجد صلاحیت

 

 

ISO 9001

 

 

سازمان بين‌المللي استاندارد در سال 1987 توسط كميته فني 176، سري استانداردهای ایزو ۹۰۰۰ (ISO 9000) را منتشر نمود. هدف از تهیه اين استاندارد، بوجود آوردن ساختاری براي پياده‌سازي و استقرار سيستم‌هاي مديريت كيفيت بوده است. این استاندارد آیتم های مورد نياز براي طراحی، كنترل، تضمين، بهبود كيفيت را فراهم مي‌آورند.

استاندارد ایزو ۹۰۰۱ (ISO 9001) متکی بر ديدگاه فرايندی و مديريت فرآيندها و با تكيه بر اصول هفت‌گانه زیر شكل گرفته‌ است:

·         مشتري محور

·         بهبود

·         رهبري

·         تعامل با كاركنان

·         تصميم‌گيري بر اساس شواهد

·         رویکرد فرآيندی

·         مدیریت ارتباطات

سیستم مدیریت کیفیت (QMS) مجموعه ای از فرآیندها، روش های ، مدارک و سوابق است که براساس اصولی مانند مشتری محوری، بهبود مستمر، انگیزه و تعهد مدیریت ارشد، رویکرد فرآیندی و ... استوار می باشد. استاندارد ISO 9001 می تواند توسط هر سازمان بزرگ یا کوچک، برون توجه به زمینه فعالیت آن استفاده شود.

  

 

ISO 9001 چیست ؟ 

 

اصول اساسیISO 9001  :

ISO 9001 با تمرکز بر فرآیند و دیدگاه فرآیندی، موجب شناخت بهتر از سازمان و دید بهتر مدیران نسبت به سازمان می شود.

در صورت بروز عدم انطباق یا مشکل در سازمان ISO 9001 با روش های تعیین شده مانند اقدام اصلاحی به ریشه یابی آنها می پردازد و اقدامات مناسبی به منظور رفع آن عدم انطباق تعریف می شود.

در سازمان هایی کهISO 90001  جاری است آموزش و ارتقا کارکنان از اهمیت ویژه ای برخوردار است.

مشتری مداری و تمرکز بر روی مشتری یکی از بزرگترین مزایای این سیستم می باشد که قادر خواهد بود تا خواسته های مشتریان را پوشش داده و رضایت آنها را جلب نماید

در بالا با 4 مفهوم دیدگاه فرآیندی، اقدام اصلاحی، آموزش و مشتری مداری آشنا شدیم. حال به توضیح هر یک از آنها می پردازیم.

 

دیدگاه فرآیندی :

مهمترین موضوع یا بهتره بگیم پایه ISO 9001 ، بحث دیدگاه فرآیندی می باشد. دیدگاه فرآیندی در مقابل دیدگاه وظیفه ای یا دیدگاه جزیره ای قرار می گیرد. در دیدگاه وظیفه ای هر شخص کار و وظیفه ای که به او محول شده انجام می دهد و به قبل و بعد از کار خود توجهی ندارد. در دیدگاه فرآیندی به جای یک وظیفه به فرآیند (که معمولا از مجموع چند وظیفه تشکیل می شود) توجه  می شود.

 

 

تفاوت دیدگاه فرآیندی و دیدگاه وظیفه ای :

 

 

                                                                                                  دیدگاه وظیفه ای

 

                                                                                                                 دیدگاه فرآیندی

عناصر تشکیل دهنده فرآیند :

هر فرآیند از 4 عنصر زیر تشکیل شده است :

 

 

1-     درونداد یا ورودی

2-     منابع

3-     کنترل یا پایش

4-     برونداد یا خروجی

 

 

 

دسته بندی فرآیند های سازمان:

 

فرآیندهای سازمانی  به 3 دسنه زیر تقسیم می شوند:

 1) فرآيندهاي اصلي

فعالیت هایی که هدف سازمان را مشخص و برای سازمان ارزش افزوده ایجاد می کنند (فروش، طراحي، توليد آزمايشي، مونتاژ)

2) فرآيندهاي مديريتي

فرآیندهایی که برای بهبود سیستم مدیریتی می بایست توسط تیم مدیریتی انجام شود.  (اهداف، سرمايه‌گذاري، آموزش کارکنان، مميزي‌هاي داخلي، اقدامات اصلاحي و پيشگيرانه) 

 3) فرآيندهاي پشتيباني

فرآیندهایی که پشتيباني فرآيندهاي اصلي سازمان می باشند و سازمان را در جهت رسیدن به اهداف اصلی کمک می کنند. (خريد،  امور اداری، انبار، ارسال و. . . . )

 

تا اینجای کار با فرآیند و انواع آن آشنا شدیم. در ادامه به توضیح اینکه این فرآیندها چگونه سازمان را کمک می کنند که رو به جلو حرکت کنند می پردازیم.

پس از اینکه در هر سازمان فرآیندها شناسایی شدند و دیدگاه فرآیندی در سازمان جاری شد، می بایست فرآیند ها کنترل شوند.

 

کنترل فرآیندها از طریق تعیین شاخص های فرآیندی و انجام پایش فرآیندی انجام می شود.

 

شاخص هاي فرآيند

 

شاخص های فرآیندی میزان اثربخشی فرآیندها و عملکرد هر فرآیند را تعیین می کنند. با تعریف شاخص های فرآیندی مقدار و میزان اثربخشی و کارایی هر فرآیند را می توان محاسبه نمود. به عنوان مثال برای فرآیند آموزشی، شاخص سرانه آموزشی هر پرسنل را می توتن تعریف نمود.

 

 

اثربخشي فرآيند

 

توانايي فرآيند در حاصل نمودن نتايج برنامه ریزی شده را اثربخشی گویند. پس از تعیین شاخص های فرآیندی، طبق زمان دوره پایش، شاخص ها را ارزیابی و اثربخشی فرآیندها را تعیین می نماییم.

در صورتیکه که یک فرآیند اثربخش نباشد می بایست اقدامات اصلاحی تعریف شده تا فرآیند به اثربخشی برسد.

 

 

اقدام اصلاحی :

 

در صورت مشاهده عدم انطباق در سازمان می بایست طبق روال اقدام اصلاحی ریشه یابی شده و اقدامات مناسبی به منظور رفع عدم انطباق و عدم تکرار آن می بایست تعریف شود. پس از مدتی می بایست اثربخشی شود تا از مناسب بودن اقدامات تعریف شده اطمینان حاصل شود.

اقدام اصلاحي نقش با اهمیتی در فرآيند بهبود مستمر دارد.

 

 

آموزش :

 

بر اساس ISO 9001 ، آموزش در کل سازمان و در کل سال در سازمان جاری باشد. در ابتدای هر سال می بایست برای کلیه واحد ها و پرسنل نیاز سنجی آموزشی انجام شده و در نهایت برنامه آموزش سالیانه نهایی شود. حال بایستی این برنامه آموزشی اجرا و در نهایت اثربخشی آن سنجیده شود تا میزان اثربخش بودن آن آموزش تعیین شود. روال توضیح داده شده در بالا موجب افزایش سطح پرسنل و ارتقا سازمان می شود.

 

 

مشتری مداری:

 

مشتری مداری از مهمترین اصول ISO 9001 می باشد. بر اساس ISO 9001 سازمان می بایست کلیه کارهای خود را در جهت افزایش رضایت مشتری برنامه ریزی نماید.

سازمان می بایست روالی به منظور سنجش رضایت مشتری راه اندازی و اهدافی را در جهت افزایش آن تعیین نماید.

 

سایر موارد اساسی درISO 9001  :

 

 

مستندات سیستم مدیریت کیفیت

 

 

اهداف سازمانی :

مدیر سازمان می بایست اهدافی برای سازمان خود تعیین و برنامه هایی برای رسیدن به آن اهداف پیاده سازی نماید.

اهداف می بایست قابل اندازه گيري باشند

 

چرخه دمینگ (چرخه PDCA) :

چرخه  PDCA عبارت است از:

-     برنامه ‌ (Plan)

تعيين برنامه و فرآيندها و مستندات، كه براي رسیدن به اهداف سازمان مورد نیاز است.

-     اجراء  (Do)

اجرای فرآيندها و برنامه ها و مستندات

-     بررسي  (Check)

پايش و اندازه‌گيري فرآيندها و محصول و هچنین پایش اهداف

-     اقدام  (Act)

انجام اقداماتي كه عملكرد فرآيند را بهبود دهد

 

بندهایISO 9001  :

 

 ISO 9001:2015از ده بند تشکیل شده است:

1-     دامنه کاربرد

2-     مراجع الزامی

3-     تعاریف و اصطلاحات

4-     محیط سازمان

5-     رهبری

6-     طرح‌ریزی

7-     پشتیبانی

8-     عملیات

9-     ارزیابی عملکرد

10-    بهبود

 

بخش 1 - دامنه :

دامنه کاربرد سیستم مدیریتی کیفیت را مشخص می نماید.

کلیه الزامات این استاندارد عمومی بوده و براي هر سازمان، با هر نوع و اندازه، و تولید هر محصولات یا ارائه خدمات کاربرد دارد.

 

بخش 2- مراجع الزامی:

ذکر مدارکی که در سیستم مدیریت کیفیت ارجاع و استفاده شده ضروري می باشد. در مورد مراجع تاریخ دار ، ذکر شماره ویرایش کفایت می کند. در مورد مراجع بدون تاریخ، آخرین ویرایش اشاره شده کاربرد دارد.

 

بخش3- اصطلاحات و تعاریف:

اصطلاحات و تعاریفی که در سیستم مدیریت کیفیت مورد استفاده می باشد ذکر می گردد.

 

بخش 4- محیط سازمان:

سازمان باید شرایط داخلی و خارجی، درك نیازمنديها و انتظارات طرفهاي ذينفع، تعیین دامنه ي سیستم مدیریت کیفیت، سیستم مدیریت کیفیت و فرآیندهاي آن که مربوط به اهداف راهبردي سیستم مدیریت کیفیت است را تعیین نماید.

 

بخش ۵- رهبری :

وظایف مدیر ارشد: اثبات رهبري و تعهد خود به سیستم مدیریت کیفیت، ایجاد و پیاده سازی خط مش، اطمینان از درک مسئولیت ها و اختیارات توسط پرسنل

 

بخش 6 : طرح ریزي

هنگام طرحریزي سیستم مدیریت کیفیت، سازمان باید محیط، ذینفعان و همچنین ریسکها و فرصتهایی خود را شناسایی نماید. همچنین می بایست اهداف سازمان تعیین و برنامه رسیدن به اهداف مشخص شود. در صورت نیاز به تغییرات، این تغییرات می بایست مدون و اجرا شوند.

 

بخش ۷- پشتیبانی :

سازمان باید برای پیاده سازی و اجرا سیستم مدیریت کیفیت موارد زیر را فراهم نماید:

-         منابع

-         کارکنان

-         زیرساخت

-         محیط

-         تجهیزات اندازه گیری

-         دانش لازم براي اجراي فرآیندها

-         آموزش های لازم براي کارکنان

-         آگاهی پرسنل از خط مشی و اهداف

-         ارتباطات داخلی و خارجی

-         ایجاد و کنترل اطلاعات مکتوب الزام شده

 

بخش ۸- عملیات :

سازمان باید موارد زیر را انجام دهد :

-          طرح ریزی فرآیندهاي مورد نیاز براي برآورده سازي الزامات بند طرح ریزی

-         ارتباط با مشتری

-         الزامات مربوط به محصولات و خدمات برای ارائه به مشتری

-         ایجاد و پیاده سازي فرآیند طراحی و توسعه اي براي فراهم آوري محصولات و خدمات

-         اطمینان از انطباق با الزامات فرآیندها

-         پیاده سازي تولید و ارائه خدمات تحت شرایط کنترل شده

-         شناسایی و کنترل خروجیهایی که در انطباق با الزامات نیستند.

 

بخش ۹- ارزیابی عملکرد :

سازمان باید موارد زیر را انجام دهد :

 

-         تعیین الزامات مربوط به پایش، اندازه گیري

-         پایش مشتریان و نیازهايشان

-         تجزیه و تحلیل و ارزیابی داده های از پایش و اندازه گیري

-         اجرای ممیزي هاي داخلی

-         بازنگري سیستم مدیریت کیفیت

 

بخش ۱۰- ارتقاء :

سازمان می بایست موارد زیر را به انجام رساند:

-         نظارت، اندازه گیري، تجزیه و تحلیل و ارزیابی سیستم مدیریت کیفیت

-         پیگیری عدم انطباق و اجرای روال اقدامات اصلاحی

-         بهبود مستمر

 

فواید  ISO 9001

برخی از اثرات و فواید ISO 9001 عبارتند از:

-         تعیین وظایف و اختیارات پرسنل

-         بهبود کیفیت محصولات

-         دارای سیستمی مناسب برای رسیدگی به شکایات مشتری

-         برخورداری از سیستم شناسایی و ردیابی

-         استخدام پرسنل شایسته و آموزش مناسب به آنها

-         ضایعات کمتر مواد اولیه

-         افزایش بهره وری پرسنل

-         اطمینان از صحت تجهیزات اندازه گیری

-         افزایش رضایت مشتری

-         افزایش انگیزه پرسنل

 

 

تفاوت ISO 9001 ویرایش 2015 با 2008 :

 

 

ساختار استاندارد ISO 9001:2015 به ۱۰ بخش تقسیم شده است:

این ساختار به اجرای همزمان این استاندارد با استانداردهای دیگر مانند ISO 13485, ISO 14001, ISO 45001 و ... کمک می‌کند.

·        تأکید بر ایجاد ارزش برای مشتری و سازمان

·        دیدگاه فرآیندی در سراسر استاندارد

·        مدیریت ریسک (Risk Management)

·        برون‌سپاری فعالیت‌ها

·        حذف نماینده مدیریت

·        تغییرات در مستندسازی

·        تغییرات در مفهوم سازمان و محیط سازمانی

·        رهبری در سازمان

·        عدم الزام سازمان به تدوین نظامنامه کیفیت

 

TOP